هريرة - رضى الله عنه - قال : كنت مع رسول اللّه فى المسجد و قد دنت الشّمس من الغروب فجاء فتى من الانصار فصلّى العصر ، فقلت انّ هذا اساء المطل فاساء القضاء ؛ فقال عليه السّلام : يا ابا هريرة انّه على ذلك لا يسرّه انّ له بها الدّنيا و الآخرة . قال ابو هريرة : فخرجت اتبعه فادركته ، فقلت : ايّها الرّجل اساءت المطل و اساءت القضاء أ فتبيعني صلاتك ، قال و كيف ابيعه ؟ قال بعنى ركعة منا ، قال لا ابيع ركعة منها بجميع الدّنيا ، قال فرجعت الى رسول اللّه صلّى الله عليه و سلّم فاخبرته ، فقال عليه السّلام : دعوا عنكم المصلّين دعوا عنكم المصلّين . يا با هريره ! گرد گرفتاران حق مگرديد كه صادق فى حبّه مقصّر فى حقّه . آدمى را بيافريدند و تقصير صفت او گردانيدند ، درختى بر ظاهرش بنشاندند و شجره‌اى در باطنش بكشتند . درخت ظاهر را نام تكليف آمد و درخت باطن را نام تعريف آمد . از درخت تكليف ثمرهء خدمت آمد و از شجرهء تعريف ميوه محبّت آمد ، آنگه سنّت چنين رانديم كه روا باشد كه شجرهء تكليف را كه ميوه‌اش خدمت است آفتى رسد ليكن شجرهء تعريف را كه عبارت از او اين آمد كه أَصْلُها ثابِتٌ وَ فَرْعُها فِي السَّماءِ هيچ آفت نرسد . مرد به ظاهر در خرابات است و عنان عشق در بالا . صادق فى حبّه مقصّر فى حقّه . آن مرد كه به تقصير عمل مبتلا شود به درگاه گريزد / b 211 / و فرياد مىكند كه درخت تكليف ثمرهء خدمت نمىآرد و از حضرت عزّت ندا مىآيد كه ان الله لا ينظر الى صوركم . چون از دوستى چاره نيست بارى او را دوست داريد كه هر چه به نام حق كشند 12 مردار نباشد . بيت گر لا بد جان به عشق بايد پرورد * بارى غمِ عشقِ چون تويى بايد خورد 13 آن گبرى را كه زفان او از نام حق معزول است 14 ، اگر تيغى بر حلق حيوانى راند ، گويند كه مردار است ، چرا ؟ زيرا كه از دست كسى رفته است كه زفان او از نام حق معزول است . هر كه نه در راه او ميرد 15 مردار است . آن يكى بر رابعه آمد - قدّس اللّه روحها - و گفت : من ترا دوست مىدارم براى خداى را . گفت : اگر چنين است من ترا وصيت مىكنم كه جهد كن تا واسطه از ميان بردارى كه من نخواهم كه زحمت راه دوستان باشم . اى جوانمرد ! صدق در محبّت تقصير در عمل را جبر كند امّا توفير در عمل تقصير در محبّت را جبر نكند . فريشتگان را گفت : إِنِّي أَعْلَمُ ، * ابليس را گفت : ما منعك . اى فريشتگان به جفاى عمل